{"id":46,"date":"2023-09-17T23:48:00","date_gmt":"2023-09-17T20:48:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/2023\/09\/17\/yeni-soguk-savas\/"},"modified":"2024-03-17T00:11:18","modified_gmt":"2024-03-16T21:11:18","slug":"yeni-soguk-savas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/2023\/09\/17\/yeni-soguk-savas\/","title":{"rendered":"Yeni So\u011fuk Sava\u015f"},"content":{"rendered":"

 Yeni So\u011fuk Sava\u015f<\/span><\/p>\n


<\/span><\/p>\n

\n

<\/a><\/div>\n

<\/p>\n

<\/div>\n<\/p>\n

Neden NATO hala var? 2022’de bu kitab\u0131 okurken bu soruyu tekrar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum? E\u011fer ortada d\u00fc\u015fman yoksa NATO neden var? D\u00fc\u015fman varsa neden d\u00fc\u015fman yok edilmiyor? Yoksa so\u011fuk sava\u015f boyunca hep ba\u015fat olan kom\u00fcnizm tehdidi gibi yeni korku ve tehditlerle belirli d\u00fczenin devam\u0131 etmesi mi sa\u011flan\u0131yor? <\/span><\/p>\n


<\/span><\/p>\n

Bu do\u011frultuda 1990’larda y\u0131k\u0131lan ‘kalelerin’ yerine ‘yeni kaleler’ mi ortaya \u00e7\u0131kacak, \u00e7\u0131kart\u0131lacak ve bu kalelerin daha \u0131l\u0131ml\u0131, uygun olmas\u0131 i\u00e7in de \u00e7al\u0131\u015fma m\u0131 yap\u0131lacak yoksa belli alanlarda \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n artmas\u0131 i\u00e7in ona uygun zemin mi ayarlanacak? Bu da NATO gibi \u00f6rg\u00fctler i\u00e7in yeni eri\u015fim alanlar\u0131 m\u0131 do\u011furacak? Mark Juergensmeyer da So\u011fuk Sava\u015f kitab\u0131yla yeni cephelerin ayak seslerini dinletiyor.<\/span><\/p>\n


<\/span><\/p>\n

Mark Juergensmeyer T\u00fcrk\u00e7eye  Yeni So\u011fuk Sava\u015f ad\u0131yla \u00e7evrilen bu kitab\u0131, So\u011fuk Sava\u015f\u0131n bitiminden sonra 1994 y\u0131l\u0131nda ABD’de yay\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. Yazar, kom\u00fcnizm y\u0131k\u0131ld\u0131ktan sonra ortaya \u00e7\u0131kan bo\u015flu\u011fun ne ile doldurulaca\u011f\u0131n\u0131 ya da hedeflenen yeni d\u00fc\u015fmanlar\u0131n neler olabilece\u011fi \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcncelerini payla\u015f\u0131yor. Yazar\u0131n kitapta \u00fczerinde durdu\u011fu temel durum ise baz\u0131 \u00fclkelerde ya\u015fanan siyasi ve dini \u00e7at\u0131\u015fmalar ve oradan \u00e7evreye yay\u0131labilecek dini milliyet\u00e7ilik. Ayr\u0131ca bu \u00e7at\u0131\u015fmalar ulus devletlerin varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de bir tehdit unsuru olabilir mi sorusu da ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor? \u00d6zellikle dini yap\u0131lanmalar\u0131n devlet i\u00e7in bir tehdit olu\u015fturmadan sistem i\u00e7ine dahil edip edilemeyece\u011fine de bak\u0131l\u0131yor.<\/span><\/p>\n


<\/span><\/p>\n

Yazar, dini ve sek\u00fcler milliyet\u00e7ilik  hareketleri olarak nitelendirdi\u011fi  d\u00fc\u015f\u00fcnceleri hem \u00e7e\u015fitli \u00fclkelere yapt\u0131\u011f\u0131 seyahatler de, hem de g\u00f6rd\u00fckleri ve okuduklar\u0131ndan hareketle ele al\u0131yor. \u00d6rne\u011fin, Sri Lanka, Hindistan, \u0130srail, M\u0131s\u0131r, Mo\u011folistan, Nikaragua, Orta Asya gibi farkl\u0131 yerlerden elde etti\u011fi bilgilerin temelini 1986 y\u0131l\u0131nda at\u0131p 1994 y\u0131l\u0131nda ise kitap olarak ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/span><\/p>\n


<\/span><\/p>\n

D\u00fcnyan\u0131n tamam\u0131nda sek\u00fcler (ilahi bir varl\u0131ktan referans almayan ilkeler ve fikirler (yazar\u0131n tan\u0131m\u0131)) bir yap\u0131yla buna dini referansl\u0131 ilkelerle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan y\u00f6netimlerin fikri m\u00fccadelerine de bak\u0131l\u0131yor. Dini milliyet\u00e7ili\u011fin artt\u0131\u011f\u0131 bir ortamda bunlara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan ya da sistem olarak laik, sek\u00fcler olarak da adland\u0131r\u0131lan yap\u0131lar\u0131n birbiriyle \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 yeni y\u00fczy\u0131lda d\u00fcnyay\u0131 ‘yeni bir so\u011fuk sava\u015fa’ do\u011fru itebilir mi? <\/span><\/p>\n


<\/span><\/p>\n

Tamamen sek\u00fcler bir durumla bedenlendirilmi\u015f ve bu \u00e7er\u00e7evede olu\u015fturulan devlete ba\u011fl\u0131l\u0131k ile dini referansla konumland\u0131r\u0131lan bir devlete ba\u011fl\u0131l\u0131\u011fa da bak\u0131l\u0131yor. Dini ve sek\u00fcler milliyet\u00e7ilik aras\u0131ndaki olu\u015fan kavga, dini milliyet\u00e7ili\u011fi modern \u00e7a\u011f\u0131n yeni tepkisi olarak ortaya \u00e7\u0131karabilir mi? \u00d6rne\u011fin \u015eah \u0130ran’da, \u0130ranl\u0131l\u0131k duygusunu tam yerle\u015ftiremezken, Humeyni nas\u0131l oldu da bunu \u0130ran’da sa\u011flayabildi (ya da \u00f6yle g\u00f6z\u00fck\u00fcyor). Biri sek\u00fcler bir milliyet\u00e7ilik idi bunu \u00e7e\u015fitli sebeplerle ba\u015faramad\u0131, di\u011feri ise bunu dini milliyet\u00e7ilikle nas\u0131l yapabildi? (Bu da benim \u00f6rne\u011fim: Afganistan bu konuda ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131 say\u0131labilir?) \u00c7at\u0131\u015fma, \u00e7eki\u015fme de bu iki kavram ve ulus devlet yap\u0131lar\u0131nda meydana gelecek de\u011fi\u015fimler, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler \u00fczerine kurgulan\u0131yor. <\/span><\/p>\n


<\/span><\/p>\n

\u0130ster kendi i\u00e7 dinamikleri ile isterse d\u0131\u015far\u0131dan yap\u0131lacak m\u00fcdahelelerle ta\u015flar yerinden oynarsa, d\u00fcnyan\u0131n kurtulu\u015fu, esenli\u011fi (!) i\u00e7in NATO kap\u0131da bekliyor mu olacak? Bu do\u011frultuda So\u011fuk Sava\u015f\u0131n bitimiyle kom\u00fcnizm korkusu da ge\u00e7ti\u011fine g\u00f6re bu yeni olu\u015fumlar d\u00fcnya i\u00e7in yeni korkulara da gebe olabilir mi? Dini milliyet\u00e7ilik ile sek\u00fcler milliyet\u00e7ili\u011fin \u00e7at\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir ortamda ulus devletler bundan nas\u0131l etkilenir? Yazar, dini milliyet\u00e7ili\u011fin artmas\u0131n\u0131n sebeplerini de yine  saha ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 yerlerden \u00f6rneklerle tart\u0131\u015f\u0131yor. So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan yeni d\u00fczen ve ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze gelen \u00e7at\u0131\u015fmalar baz\u0131 yerlerde b\u00fcy\u00fck k\u0131r\u0131lmalar ortaya \u00e7\u0131kar\u0131rken baz\u0131 yerlerde ise rahats\u0131zl\u0131klar devam ediyor. Bu i\u00e7erdeki \u00e7at\u0131\u015fmalar, ulus devletler i\u00e7in de yeni bir ayr\u0131\u015fmay\u0131 da tetikleyebilir mi? Bu ve buna benzer \u00e7ok say\u0131da soru da ortal\u0131kta dola\u015f\u0131yor.<\/span><\/p>\n


<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Ezc\u00fcmle: Bu kitab\u0131 29 haziran – 2 Temmuz 2022 tarihleri aras\u0131nda okudum. Bu yaz\u0131 ise 1000Kitap<\/a> sitesine 17 Eyl\u00fcl 2023 tarihinde eklenmi\u015ftir. Hem \u00e7evremizden hem de uzak b\u00f6lgelerden verdi\u011fi \u00f6rneklerle zihin a\u00e7an bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 be\u011fenerek okudum. Kitap salt siyaset ya da tarih okuyanlara de\u011fil sosyoloji okuyanlara da hitap etmektedir. Tavsiye ediyorum. Bu kitab\u0131n ilk bask\u0131s\u0131 2001 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eu an bask\u0131s\u0131 bulunmuyor.<\/span><\/p>\n

<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

 Yeni So\u011fuk Sava\u015f Neden NATO hala var? 2022’de bu kitab\u0131 okurken bu soruyu tekrar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum? E\u011fer ortada d\u00fc\u015fman yoksa NATO neden var? D\u00fc\u015fman varsa neden d\u00fc\u015fman yok edilmiyor? Yoksa so\u011fuk sava\u015f boyunca hep ba\u015fat olan kom\u00fcnizm tehdidi gibi yeni korku ve tehditlerle belirli d\u00fczenin devam\u0131 etmesi mi sa\u011flan\u0131yor?  Bu do\u011frultuda 1990’larda y\u0131k\u0131lan ‘kalelerin’ yerine ‘yeni… Daha fazlas\u0131n\u0131 oku »Yeni So\u011fuk Sava\u015f<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","_ti_tpc_template_sync":false,"_ti_tpc_template_id":"","footnotes":""},"categories":[183,184,187,185,188,186],"tags":[524,527,526,529,525,528],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":201,"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46\/revisions\/201"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}