{"id":49,"date":"2023-09-13T16:44:00","date_gmt":"2023-09-13T13:44:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/2023\/09\/13\/ozgur-olduklarini-saniyorlardi\/"},"modified":"2024-03-17T00:12:04","modified_gmt":"2024-03-16T21:12:04","slug":"ozgur-olduklarini-saniyorlardi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/2023\/09\/13\/ozgur-olduklarini-saniyorlardi\/","title":{"rendered":"\u00d6zg\u00fcr Olduklar\u0131n\u0131 San\u0131yorlard\u0131"},"content":{"rendered":"

 \u00d6zg\u00fcr Olduklar\u0131n\u0131 San\u0131yorlard\u0131<\/b><\/span><\/p>\n

<\/p>\n

<\/p>\n

<\/a><\/div>\n

<\/p>\n

<\/p>\n

Milton Stanford Mayer, 1908 – 1986 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f gazeteci ve e\u011fitimcidir. Gazete ve ajanslarda muhabirlik ve yazarl\u0131k haricinde, Benjamin Franklin Gazetecilik  \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc de kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Mayer, 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda ise vicdani ret\u00e7idir. Lakin sava\u015f bitiminde Almanya’ya gider ve orada Alman ailelerle beraber ya\u015fayarak,  “\u00d6zg\u00fcr Olduklar\u0131n\u0131 San\u0131yorlard\u0131” adl\u0131 kitab\u0131n da temelini olu\u015fturur. Bu kitap ilk olarak 1955 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mland\u0131ktan sonra g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar birka\u00e7 bask\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r. Terc\u00fcmeye esas metin ise 2017 bask\u0131d\u0131r. Yazar kitab\u0131n olu\u015fum hikayesini de \u00f6ns\u00f6z de anlat\u0131yor.<\/span><\/p>\n


<\/span><\/p>\n

Kitap, Nazizm nedir, ne de\u011fildir gibi teorik, felsefi a\u00e7\u0131klama ve ayr\u0131ca Alman tarihi i\u00e7inde Yahudi sorunu \u00fczerine odaklanm\u0131yor.  Ortalama Alman’\u0131n sava\u015f s\u0131ras\u0131nda neden Hitler’in pe\u015finde gitti\u011fini \u00f6\u011frenmeyi ama\u00e7l\u0131yor. O y\u00fczden Nazizm, bireyden topluma ula\u015fan bir hareket mi, ideoloji mi, felsefe mi, mecburiyet mi yoksa Alman uyan\u0131\u015f\u0131n\u0131n bir simgesi miydi sorular\u0131na da bir nebze yan\u0131tlar aramaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Nazizm, ayn\u0131 co\u011frafyan\u0131n bir yerinde zul\u00fcm olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken di\u011fer yerinde neden kurtulu\u015f olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Nazizm ve Hitler’in 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda y\u0131k\u0131ma yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc sadece Hitler ve ekibinin s\u0131rt\u0131na y\u00fckleyerek Alman halk\u0131n\u0131 bundan ayr\u0131 tutabilir miyiz? Hitler su\u00e7lu da halk\u0131 su\u00e7suz mu? Halk\u0131n dalga dalga s\u00fcr\u00fc halinde, salt liderin dedi\u011fi do\u011frultusunda hareket etmesi onlar\u0131n da su\u00e7lu oldu\u011funu g\u00f6sterir mi? Ben g\u00f6rmedim, duymad\u0131m, \u00f6yle olaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyordum demek, Alman vatanda\u015f\u0131n\u0131n \u00fczerlerindeki kan\u0131 temizler mi? Yoksa iki durum da farkl\u0131 m\u0131? Ya da ortalama bir Alman’\u0131n Nazizm’den bekledi\u011fi ne idi ve ne oldu?<\/span><\/p>\n


<\/span><\/p>\n

Milton Mayer sava\u015ftan sonra Almanya’ya giderek k\u00fc\u00e7\u00fck bir kasaba da ya\u015fayan on Alman’\u0131n hayatlar\u0131na odaklan\u0131r. Bu bir ara\u015ft\u0131rma konusu idi. Yak\u0131lan sinagog \u00fczerinden bir durum de\u011ferlendirmesi yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Sava\u015f\u0131n hem \u00f6ncesi hem de sonras\u0131nda Nazizme yol a\u00e7an etkenlerin ne oldu\u011funu, halk\u0131n g\u00f6z\u00fcnden aktarmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.  S\u0131radan vatanda\u015flar\u0131n yani on ‘k\u00fc\u00e7\u00fck adam\u0131n’ (Burada William Reich’in Dinle K\u00fc\u00e7\u00fck Adam (https:\/\/bitly.ws\/UAXq)<\/a>  kitab\u0131 \u00f6nem arz ediyor. Onu da okumayan varsa mutlaka okunmas\u0131nda fayda oldu\u011funa inan\u0131yorum) nas\u0131l ve hangi saiklerle bireysel ya da kitlesel eylemler yapaca\u011f\u0131na bak\u0131yor. Kitab\u0131n i\u00e7inde ge\u00e7en kasaba ve se\u00e7ti\u011fi \u00f6rneklem tam anlam\u0131yla hedefe ula\u015fmak i\u00e7in bir g\u00f6sterge say\u0131labilir mi?  <\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n

Peki, Mayer neden bu s\u0131radan on ki\u015fiyi se\u00e7mi\u015f ve bunlar neyin a\u00e7\u0131klanmas\u0131nda ve \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde katk\u0131 sa\u011flayacaklard\u0131. Bu ki\u015filerle yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde, bunlar\u0131n sava\u015f \u00f6ncesi ya\u015fam\u0131, meslekleri, \u00e7ocukluklar\u0131, ba\u015fka bir dil bilip bilmedikleri, Yahudilerle irtibat kurup kurmad\u0131klar\u0131na kadar \u00e7e\u015fitli konular yer al\u0131yor.  Bu bir \u00e7e\u015fit saha ara\u015ft\u0131rmas\u0131 da say\u0131labilir. On ki\u015fiden biri hari\u00e7 di\u011ferlerinin 1933 – 45 aras\u0131 Nazizmi, yazar\u0131n bahsetti\u011fi ve d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc tiranl\u0131k gibi g\u00f6rmemeleri de apayr\u0131 durum tespitidir.  Peki, bu insanlar neden o \u015fekilde bak\u0131yordu? Sava\u015f \u00f6ncesi ve sava\u015f s\u0131ras\u0131nda Almanya’da meydana gelen olaylar\u0131n i\u00e7eriden nas\u0131l g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli. Kitap  okunduk\u00e7a karanl\u0131k yerler daha h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde ayd\u0131nlanmaya ba\u015fl\u0131yor. <\/span><\/p>\n


<\/span><\/p>\n

“Yahudi oldu\u011fu i\u00e7in b\u00f6yle yap\u0131yor,” derdi annem. Ama biz Yahudi’nin ne anlama geldi\u011fini bilmiyorduk.” (s. 136). Maalesef “Yahudi” kelimesini \u00e7\u0131kar\u0131p onun yerine herhangi bir \u015fey konulsa bile anlamland\u0131rma de\u011fi\u015fmiyor. “Ne anlama geldi\u011fini bilmiyorduk” c\u00fcmlesi  esasen g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn de temel sorunlar\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturmaya devam ediyor. Dinler, diller, k\u00fclt\u00fcrler, milletler birbirlerini tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131, anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece ve gettola\u015fma egemen olmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 an da ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, \u00f6tekile\u015ftirme bask\u0131n olabiliyor. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z co\u011frafya ve \u00f6zelde \u00fclkemizde de bu s\u0131k\u0131nt\u0131lar maalesef ya\u015fan\u0131yor.<\/span><\/p>\n

Yazar\u0131n burada sorgulad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6ntemin ayn\u0131s\u0131 bizler de \u00e7evremizde ya da toplum i\u00e7inde g\u00f6rebiliyoruz. Ne anlama geldi\u011fini bilmedi\u011fi ya da kulaktan dolma bilgilerle hareket eden, \u015feylerden korkan, nefret eden, sald\u0131ran, \u00f6tekile\u015ftiren bir kesim var. Bu A ya da B toplumuna \u00f6zel bir durum da de\u011fil. Bunu Nazi Almanya’s\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131p g\u00fcn\u00fcm\u00fcze getirdi\u011fimizde benzer \u015feylerle yine kar\u015f\u0131la\u015fabiliyoruz. <\/span><\/p>\n


<\/span><\/p>\n

Bu on ki\u015finin kendilerine, \u00e7evreye, \u00fclkeye, d\u00fcnyaya, dine, ideolojiye bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 da anlat\u0131yor. Almanya neden geri kalm\u0131\u015f sorusunun cevaplar\u0131n\u0131 hepsi kendince a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Burada kom\u00fcnizm ve Yahudiler en \u00f6nemli etkili g\u00fc\u00e7 olarak g\u00f6steriliyor. Peki, Nazi Almanya’s\u0131 bu on ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 \u00f6nceki d\u00f6neme oranla nas\u0131l de\u011fi\u015ftirmi\u015f? Bu sorunun cevab\u0131n\u0131 da kendi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131ndan ifade etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Almanya nas\u0131l oldu da Nazizm’in pen\u00e7esine girdi? D\u0131\u015far\u0131dan biri bunlara ne kadar olumsuz bakarsa baks\u0131n i\u00e7erdeki insan\u0131n buna bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6stermesi anlam\u0131nda \u00f6nemli bir kitap. <\/span><\/p>\n


<\/span><\/p>\n

Bir yanda ya\u015fanan ac\u0131lardan dolay\u0131 s\u00f6nen, da\u011f\u0131lan hayatlar di\u011fer yanda ise o ac\u0131lar\u0131 ya\u015fatan elit z\u00fcmrenin alt kademesinde bulunup ‘heil hitler’ naralar\u0131yla yang\u0131na odun ta\u015f\u0131yanlar. Peki su\u00e7lu kim? Alman halk\u0131n\u0131n tamam\u0131 su\u00e7lu olabilir mi? (Pasif de kalsa d\u00fczene uyduklar\u0131 i\u00e7in ya da onlardan bo\u015falacak yerlere kendilerinin gelece\u011fi i\u00e7in bir \u015fekilde dolayl\u0131 destek de verilmi\u015f olabilir mi?).<\/span><\/p>\n


<\/span><\/p>\n

Bu kitab\u0131n daha \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131, irdelenmesi, anlat\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu kitap hakk\u0131nda \u00fclkemizde yay\u0131mlanm\u0131\u015f ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir inceleme, makale var m\u0131 bilmiyorum. Yazar, sert c\u00fcmle ya da k\u00fcf\u00fcr, hakaret etmeden ‘k\u00fc\u00e7\u00fck adamlar\u0131’ anlamaya ve anlamland\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Anlat\u0131m tarz\u0131 da genelin anlayabilece\u011fi \u015fekilde oldu\u011fundan rahat bir \u015fekilde okunabiliyor. Yazar burada sert bir yarg\u0131lama yapmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, Yahudi cemaati i\u00e7inden bir tepki ile kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f m\u0131 bilmiyorum.<\/span><\/p>\n


<\/span><\/p>\n

Milton Mayer, bu kitab\u0131 sadece ge\u00e7mi\u015fteki ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131klar\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in mi yoksa gelece\u011fe bakarken ge\u00e7mi\u015ften de ders \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 i\u00e7in mi kurgulam\u0131\u015f? <\/span><\/p>\n


<\/span><\/p>\n

Ezc\u00fcmle: Bu kitab\u0131 8 – 12 Eyl\u00fcl 2023 tarihleri aras\u0131nda okudum. Bu yaz\u0131 ise 1000Kitap <\/a>sitesine 13 Eyl\u00fcl 2023’de eklenmi\u015ftir. Tavsiye ediyorum.<\/span><\/p>\n

<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

 \u00d6zg\u00fcr Olduklar\u0131n\u0131 San\u0131yorlard\u0131 Milton Stanford Mayer, 1908 – 1986 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f gazeteci ve e\u011fitimcidir. Gazete ve ajanslarda muhabirlik ve yazarl\u0131k haricinde, Benjamin Franklin Gazetecilik  \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc de kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Mayer, 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda ise vicdani ret\u00e7idir. Lakin sava\u015f bitiminde Almanya’ya gider ve orada Alman ailelerle beraber ya\u015fayarak,  “\u00d6zg\u00fcr Olduklar\u0131n\u0131 San\u0131yorlard\u0131” adl\u0131 kitab\u0131n da temelini olu\u015fturur.… Daha fazlas\u0131n\u0131 oku »\u00d6zg\u00fcr Olduklar\u0131n\u0131 San\u0131yorlard\u0131<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","_ti_tpc_template_sync":false,"_ti_tpc_template_id":"","footnotes":""},"categories":[202,201,203,200,204],"tags":[509,511,508,512,510],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":198,"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49\/revisions\/198"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}