{"id":59,"date":"2023-03-29T22:53:00","date_gmt":"2023-03-29T19:53:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/2023\/03\/29\/emperyalizmin-son-asamasi-yeni-somurgecilik\/"},"modified":"2024-03-17T00:14:25","modified_gmt":"2024-03-16T21:14:25","slug":"emperyalizmin-son-asamasi-yeni-somurgecilik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/2023\/03\/29\/emperyalizmin-son-asamasi-yeni-somurgecilik\/","title":{"rendered":"Emperyalizmin Son A\u015famas\u0131 &#8211; Yeni S\u00f6m\u00fcrgecilik"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: large;\">&nbsp;<span style=\"background-color: #f7fff3; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, &quot;Segoe UI&quot;, Roboto, &quot;Helvetica Neue&quot;, Arial, sans-serif, &quot;Apple Color Emoji&quot;, &quot;Segoe UI Emoji&quot;, &quot;Segoe UI Symbol&quot;; font-weight: 700; white-space: pre-wrap;\">Emperyalizmin Son A\u015famas\u0131 &#8211; Yeni S\u00f6m\u00fcrgecilik<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: large;\"><span style=\"background-color: #f7fff3; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, &quot;Segoe UI&quot;, Roboto, &quot;Helvetica Neue&quot;, Arial, sans-serif, &quot;Apple Color Emoji&quot;, &quot;Segoe UI Emoji&quot;, &quot;Segoe UI Symbol&quot;; font-weight: 700; white-space: pre-wrap;\"><br \/><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: large;\"><\/span><\/p>\n<div style=\"clear: both; text-align: center;\"><span style=\"font-size: large;\"><a href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiyQa_lr99Jixv9awTA4VZ_vPbIlYpzsHgeTZhlvKpEIt_FqFKPL1x6jZlVLxZJWCxRHfH0L8kheXFdCmTD3ipD0IV6S7RZVqYzxOXOJayqLKK3n5DWyVmS2MtRuih2HZDmjiRO2Qg2Hsm7xqNT4ASZ-yNyubyQOgulR1OXBIG_PjK1s76W-HE0_-WG\/s431\/3708.jpg\" style=\"margin-left: 1em; margin-right: 1em;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" border=\"0\" data-original-height=\"431\" data-original-width=\"300\" height=\"606\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiyQa_lr99Jixv9awTA4VZ_vPbIlYpzsHgeTZhlvKpEIt_FqFKPL1x6jZlVLxZJWCxRHfH0L8kheXFdCmTD3ipD0IV6S7RZVqYzxOXOJayqLKK3n5DWyVmS2MtRuih2HZDmjiRO2Qg2Hsm7xqNT4ASZ-yNyubyQOgulR1OXBIG_PjK1s76W-HE0_-WG\/w455-h606\/3708.jpg\" width=\"455\" \/><\/a><\/span><\/div>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: large;\"><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: large;\"><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/span><\/p>\n<\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">T\u00fcrk\u00e7eye 1966 y\u0131l\u0131nda \u00e7evrilen kitapta, s\u0131ca\u011f\u0131 s\u0131ca\u011f\u0131na Afrika k\u0131tas\u0131nda ya\u015fanan &#8216;balkanla\u015ft\u0131rma&#8217; (b\u00f6l -y\u00f6net) faaliyetlerinden mali tutsakl\u0131\u011fa kadar \u00e7e\u015fitli bilgiler yer al\u0131yor.&nbsp; \u00d6zellikle b\u00fcy\u00fck etkiye sahip Fransa&#8217;n\u0131n s\u00f6m\u00fcrgelerinde meydana gelen uyan\u0131\u015flara tepkisi, cezaland\u0131rma ama\u00e7l\u0131 siyasi, askeri ve ekonomik bask\u0131larla, yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 \u00fczerinde de duruluyor. Sadece Fransa da de\u011fil. Bel\u00e7ika, Hollanda, \u0130ngiltere ve son olarak da ABD&#8217;nin etkisi de g\u00f6steriliyor.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">Kwame Nkrumah da Emperyalizmin Son A\u015famas\u0131 &#8211; Yeni S\u00f6m\u00fcrgecilik adl\u0131 kitab\u0131yla Gana devleti \u00f6zelinde yakla\u015farak Afrika&#8217;daki s\u00f6m\u00fcrgecilik durumunu ele al\u0131yor. Frans\u0131z &#8211; \u0130ngiliz s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fi neticesinde balkanla\u015ft\u0131r\u0131lan yerlere hakimiyet kurma m\u00fccadelesi ya\u015fan\u0131rken di\u011fer yandan ise ABD&#8217;nin uygulad\u0131\u011f\u0131 yeni tip s\u00f6m\u00fcrgecilik ile de kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nan bir durumundan bahsediyor. Afrika devletlerinin g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc, yabanc\u0131 kartel&nbsp; ve tr\u00f6stlerin burada cirit atmas\u0131na da yol a\u00e7ar. Bir yanda \u00e7ok uluslu&nbsp; \u015firketlerin kaynaklar\u0131 ele ge\u00e7irmesi ve ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 \u00fclkelere ta\u015f\u0131mas\u0131 di\u011fer yanda ise daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fen bir co\u011frafyadan manzara g\u00f6steriyor. D\u0131\u015far\u0131dan gelen birileri ve onlar\u0131n yerli i\u015fbirlik\u00e7ileri ile yeri geldi\u011finde zorla kaynaklar\u0131n el de\u011fi\u015ftirmesine bak\u0131l\u0131yor. Bu kapsamda Afrika k\u0131tas\u0131 fakirli\u011fin dibine yakla\u015f\u0131rken bundan nemalanan Bat\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7ler ve devletler ise palazland\u0131k\u00e7a palazlan\u0131rlar.&nbsp; Buna son vermek ise siyasi, mali, askeri olarak g\u00fc\u00e7l\u00fc olmaktan ge\u00e7iyor. Ayr\u0131ca hem i\u00e7erde hem de d\u0131\u015far\u0131daki b\u00f6lgesel birliklerin \u00f6nemine de dikkat \u00e7ekiyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">Afrika \u00fczerinden &#8216;mali tutsakl\u0131\u011f\u0131&#8217; ve kimler taraf\u0131ndan nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair bilgileri de aktar\u0131yor. Bat\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7lerin (ABD, \u0130ngiltere, Fransa, Bel\u00e7ika vd.) ve \u015firketlerin, Afrika&#8217;n\u0131n kaynaklar\u0131n\u0131 nas\u0131l s\u00f6m\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve bunu yaparken de yerli i\u015fbirlik\u00e7ilerden de bahsediyor. Mali tutsakl\u0131k boyunduru\u011fu alt\u0131nda g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e daha da s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan devletlerin ellerinde ne var ne yoksa nas\u0131l pe\u015fke\u015f \u00e7ekildi\u011fini de g\u00f6steriyor. Bunlara kar\u015f\u0131l\u0131k Gana&#8217;n\u0131n tutumunu da anlat\u0131yor. Mali tutsakl\u0131k i\u00e7in, \u00e7ok uluslu b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin, banka ve sanayi \u015firketlerinin birle\u015fmeleriyle olu\u015fturduklar\u0131 yeni birliklerin, Afrika&#8217;y\u0131 iliklerine kadar s\u00f6m\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6rneklerle anlat\u0131yor. Mali tutsakl\u0131k bug\u00fcnde en \u00f6nemli sorun olarak ortada duruyor. 2023&#8217;de mali tutsakl\u0131k boyunduru\u011fu alt\u0131nda cebelle\u015fen \u00fclkeler yine London City&#8217;de baronlar\u0131n yan\u0131na u\u011framadan edemiyor.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">Bug\u00fcnden geriye bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda baz\u0131 \u015feyler daha net g\u00f6r\u00fcl\u00fcp farkl\u0131 kaynaklara h\u0131zla ula\u015f\u0131p yine farkl\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131mlar ve g\u00f6r\u00fc\u015fler ortaya \u00e7\u0131kabiliyor. Yazar sadece yazar olarak de\u011fil, Gana devlet ba\u015fkan\u0131 s\u0131fat\u0131yla da baz\u0131 \u015feyleri daha net g\u00f6rebildi\u011fi gibi cesaretle de yazabilmi\u015f.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">Kwame Nkrumah, bat\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7lerin Afrika \u00fclkelerinin zenginli\u011fini nas\u0131l al\u0131p i\u015flediklerini ve mamul \u00fcr\u00fcnleri yine Afrika \u00fclkelerine satarak zenginliklerine zenginlik katt\u0131klar\u0131n\u0131 ifade ederken neler yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini de anlat\u0131yor.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">Anlat\u0131m ve \u00e7eviri anla\u015f\u0131labilir olmakla beraber i\u00e7erdeki istatistiki bilgiler ile de kaynak olarak yararlanabilecek niteliktedir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">Bu kitap T\u00fcrk\u00e7eye 1966 y\u0131l\u0131nda A. Sar\u0131ca taraf\u0131ndan \u00e7evrilmi\u015f ve Ger\u00e7ek yay\u0131nevi taraf\u0131ndan yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Kwame Nkrumah Gana devlet ba\u015fkan\u0131 olarak bu kitab\u0131 yaz\u0131yor. Kendisi hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgiler internet \u00fczerinden eri\u015filebilir. Be\u011feniriz ya da be\u011fenmeyiz ama kendini yeti\u015ftirmi\u015f, bilgi birikimine sahip bir ki\u015fi oldu\u011fu g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. \u00d6ylesine yazan veya konu\u015fan ki\u015filerden de\u011fil.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">Bu kitap NEO-COLONIALISM: The Last Stage of Imperialism adl\u0131 kitab\u0131n tam bir \u00e7evirisi de\u011fildir. \u00dc\u00e7te birinin \u00e7evrildi\u011fi ve baz\u0131 paragraflar ya da c\u00fcmlelerin de \u00e7eviriye dahil edilmedi\u011fi ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Lakin \u00e7eviri metinde \u00e7eviriden kaynakl\u0131 ya da bask\u0131 hatas\u0131 olacak bir yer yok. O a\u00e7\u0131dan g\u00fczel. Esas metin grafik, \u015fema, \u00f6zellikle madenler ve bunlar \u00fczerinden yap\u0131lan ticaret hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi verdi\u011finden dolay\u0131 belki al\u0131nmam\u0131\u015f olabilir. Fakat baz\u0131 k\u0131s\u0131mlar yine de olabilirdi. Bu bilgileri 2023&#8217;den geriye d\u00f6nerek&nbsp; yap\u0131yoruz. Bir yarg\u0131lama anlam\u0131nda anla\u015f\u0131lmas\u0131n. E\u011fer bu kitab\u0131 okumak isteyen ve bundan yararlanmak isteyen olacaksa bunun \u0130ngilizce bask\u0131s\u0131ndan yararlanmalar\u0131nda fayda olaca\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">Ezc\u00fcmle: Bu kitab\u0131 27 &#8211; 29 Mart 2023 tarihleri aras\u0131nda okudum. Bu yaz\u0131 ise 29 Mart 2023 tarihinde <a href=\"https:\/\/1000kitap.com\/gonderi\/201342012\">1000Kitap<\/a> sitesine eklendi. Tavsiye ediyorum.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">Kitap hakk\u0131nda baz\u0131 notlar. Bu notlar\u0131 yazmam\u0131m sebebi ise, bu konularda ara\u015ft\u0131rma yapan ki\u015filere T\u00fcrk\u00e7e ve \u0130ngilizce bask\u0131lar\u0131ndaki farklardan bahsederek, ara\u015ft\u0131rma s\u0131ras\u0131nda -\u00e7o\u011fu zaman olmas\u0131 gereken- \u0130ngilizce bask\u0131s\u0131n\u0131 temel almalar\u0131n\u0131 ifade etmek. A\u015fa\u011f\u0131da yer alan bilgiler sadece \u0130ngilizce bask\u0131s\u0131ndad\u0131r. T\u00fcrk\u00e7e bask\u0131da yoktur. Ben kendime not olarak bunlar\u0131 derledim. O y\u00fczden a\u015fa\u011f\u0131da okudu\u011funuz k\u0131sa tan\u0131t\u0131m yaz\u0131lar\u0131n\u0131 T\u00fcrk\u00e7e bask\u0131larda aramay\u0131n.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">Kitab\u0131n \u0130ngilizce bask\u0131s\u0131, 1965 Thomas Nelson &amp; Sons, Ltd., London taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">Kitab\u0131n \u0130ngilizce bask\u0131s\u0131na internetten eri\u015fip kendimce k\u0131yaslama yapt\u0131\u011f\u0131mda baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. T\u00fcrk\u00e7e bask\u0131n\u0131n giri\u015f k\u0131sm\u0131 (s.5) &#8220;\u0130ktisadi Geli\u015fmenin Engelleri&#8221; ad\u0131yla ba\u015flarken, \u0130ngilizce bask\u0131da bu ba\u015fl\u0131k 35.sayfada (Obstacles to economic progress) yer al\u0131yor. Yani 35.sayfaya kadar k\u0131s\u0131m kitaba al\u0131nmam\u0131\u015f.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">T\u00fcrk\u00e7e bask\u0131da &#8220;Lenin&#8221; ad\u0131 bir kez ge\u00e7erken (S.60), \u0130ngilizce bask\u0131da ise \u00e7ok say\u0131da ge\u00e7mektedir. Bunun sebebi ise eski TCK&#8217;n\u0131n ilgili maddelerinden dolay\u0131 olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kitab\u0131n ta ba\u015f\u0131nda yer alan Lenin&#8217;e ait bir paragraf al\u0131nmam\u0131\u015f. Ya da &#8220;Emperyalizm, kapitalizmin son a\u015famas\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131rken (s.18)&#8221;, as\u0131l metinde &#8220;Emperyalizm, Lenin taraf\u0131ndan kapitalizmin en y\u00fcksek a\u015famas\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131r (s.57)&#8221; gibi c\u00fcmleler de kesikler olabiliyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">\u0130ngilizce bask\u0131da Clausewitz (s.60) T\u00fcrk\u00e7e bask\u0131da yer alm\u0131yor. (Bu k\u0131s\u0131m T\u00fcrk\u00e7ede 20 &#8211; 21. sayfalar\u0131na denk geliyor)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">T\u00fcrk\u00e7e bask\u0131 100 sayfa olup \u0130ngilizce bask\u0131 ise 300 sayfad\u0131r. T\u00fcrk\u00e7e bask\u0131 esas olarak 72. sayfada bitiyor. Devam\u0131nda&nbsp; ise &#8220;Ek: Afrika \u00dclkelerinde Siyasi Partiler&#8221; ad\u0131yla bir b\u00f6l\u00fcm geliyor. Lakin bu b\u00f6l\u00fcm kitab\u0131n asl\u0131nda yok. Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc &#8220;N.V&#8221; ad\u0131nda birisi derlemi\u015f. Bu k\u0131s\u0131m 73 &#8211; 99 sayfalar\u0131 aras\u0131ndad\u0131r. T\u00fcrk\u00e7e k\u0131sm\u0131n bitti\u011fi yer: &#8221; Afrika, ekonomik y\u00f6nden, hala yeterince incelenmemi\u015f bir k\u0131tad\u0131r&#8230;.daha merkezle\u015fmi\u015f \u00e7\u0131karlar taraf\u0131ndan desteklenmektedir&#8221; (s.72). olarak bitiyor. Bu k\u0131s\u0131m \u0130ngilizce metinde ise &#8221;&nbsp; Africa is still paramountly an uncharted continent economically, and the withdrawal of the colonial rulers \u2026.. wielding vastly greater power and influence over governments and international organisations. (s.109)&#8221; diye biter. Bu k\u0131s\u0131mdan sonras\u0131 T\u00fcrk\u00e7e bask\u0131da yer alm\u0131yor. Peki \u00f6ncesi ve sonras\u0131nda T\u00fcrk\u00e7e bask\u0131da bulunmayan k\u0131s\u0131mlar hangileri diye bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">Introduction (Giri\u015f-\u00d6ns\u00f6z) k\u0131sm\u0131 20 sayfa.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">1, Africa\u2019s Resources (Afrika&#8217;n\u0131n Kaynaklar\u0131).&nbsp; &#8221; AFRICA is a paradox which illustrates and highlights neo\u2011colonialism&#8221; (AFR\u0130KA, yeni-s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fi g\u00f6steren ve vurgulayan bir paradokstur.) Kaynaklar\u0131 zengin oldu\u011fu halde bundan Afrikal\u0131lar de\u011fil, Afrika&#8217;da faaliyette bulunan bir avu\u00e7 \u015firketlerin yararland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu y\u00fcz\u00fcnden fakirle\u015fmeye mahkum edildi\u011fini s\u00f6yleyerek g\u00f6z\u00fcken paradoksu anlat\u0131yor.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">7, b\u00f6l\u00fcm: The Oppenheimer empire ( Oppenheimer imparatorlu\u011fu). Yazar burada Oppenheimer&#8217;a hitaben biz ona G\u00fcney Afrika&#8217;n\u0131n kral\u0131 dediklerini ifade ediyor. S\u00fcrekli geli\u015fen imparatorluk sonunda muhtemelen G. Afrika&#8217;da sahip olmad\u0131\u011f\u0131 ya da ele ge\u00e7iremedi\u011fi bir yer yok diyerek bu ki\u015fiyi ve o yap\u0131 hakk\u0131nda bilgiler veriyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">8, b\u00f6l\u00fcm: Foreign investmentin South African mining (G\u00fcney Afrika madencili\u011fine yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m\u0131). Afrika&#8217;ya gelen yabanc\u0131 sermayenin yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131n G. Afrika&#8217;ya akt\u0131\u011f\u0131n\u0131; \u0130ngiliz ve Amerikal\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n b\u00fcy\u00fck paralar harcad\u0131\u011f\u0131 ve elde edilen kazan\u00e7lar \u00fczerinde duruluyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">9, b\u00f6l\u00fcm: Anglo American Corporation Limited (Anglo American Limited \u015eirketi). Oppenheimer&#8217;in i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7en yap\u0131lar\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu operasyonlar\u0131n, denizdeki en b\u00fcy\u00fck ahtapotun kollar\u0131 gibi her tarafa ula\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan bahsetti\u011fi b\u00f6l\u00fcm. Bunun hakk\u0131nda uzun listeler veriyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">10, b\u00f6l\u00fcm: The diamond groups (Elmas gruplar\u0131). G. Afrika&#8217;n\u0131n elmas end\u00fcstrisi hakk\u0131nda bilgiler veriyor.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">11, b\u00f6l\u00fcm: Mining interests in Central Africa (Orta Afrika&#8217;da madencilik). Orta Afrika \u00fclkelerinde madencilik faaliyetleri ve elde edilen maden \u00fczerinden yap\u0131lan ticaret konusu i\u015fleniyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">12, b\u00f6l\u00fcm: Companies and combines (\u015eirketler ve birle\u015fmeler). Afrika&#8217;da boy g\u00f6steren \u015firketler ve \u015firket evliliklerinden do\u011fan yeni yap\u0131lar hakk\u0131nda bilgiler veriyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">13, b\u00f6l\u00fcm: The tin, aluminium and nickel giants (Kalay, al\u00fcminyum ve nikel devleri). Amerika k\u0131tas\u0131ndan Afrika k\u0131tas\u0131na gelip burada madencilik yaparak kalay, al\u00fcminyum ve nikel ba\u015fta olmak \u00fczere di\u011fer madenler \u00fczerinde imtayazlar alan dev yap\u0131lar\u0131n faaliyetleri hakk\u0131nda bilgiler veriyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">14, b\u00f6l\u00fcm: Union Mini\u00e9re du Haut Katanga (Yukar\u0131 Katanga Maden Birli\u011fi). Kongo&#8217;da etkili ve g\u00fc\u00e7l\u00fc olan Katanga maden birli\u011finin faaliyetleri, ortakl\u0131klar\u0131 ve yap\u0131s\u0131 hakk\u0131nda bilgiler veriyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">15, b\u00f6l\u00fcm: Economic pressures in the Congo Republic (Kongo Cumhuriyeti&#8217;ndeki ekonomik bask\u0131lar). Kongo Cumhuriyeti \u00fczerinde oynanan ekonomik bask\u0131lar hakk\u0131nda bilgiler veriliyor. Kongo&#8217;nun ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve sonras\u0131nda ilk ba\u015fbakan Lumumba&#8217;n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi sonras\u0131na bak\u0131l\u0131yor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">16, b\u00f6l\u00fcm: Monetary zones and foreign banks (Para b\u00f6lgeleri ve yabanc\u0131 bankalar). Afrika k\u0131tas\u0131nda farkl\u0131 yerlerde farkl\u0131 para birimleri kullan\u0131m\u0131 ve b\u00fcy\u00fck devletlerin kendi para birimleri \u00fczerinden yapt\u0131klar\u0131 ticaret \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcncelerini aktar\u0131yor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">17, b\u00f6l\u00fcm: New industries: the effects on primary producing countries (Yeni end\u00fcstriler: birincil \u00fcretici \u00fclkeler \u00fczerindeki etkiler). \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131n sonunda olu\u015fan y\u0131k\u0131m\u0131n ve bunu kald\u0131rmak i\u00e7in yap\u0131lanlara bak\u0131l\u0131yor. Do\u011fal \u00fcr\u00fcnler yerine sentetik \u00fcr\u00fcnlerin \u00fcretiminin artmas\u0131 ve bunun neticesinde yine devasa boyutlara ula\u015fan \u015firketlerden \u00f6rnekler veriyor.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">18, b\u00f6l\u00fcm: The mechanisms of neo-colonialism (Yeni s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fin mekanizmalar\u0131). Geli\u015fmekte olan Afrika \u00fclkelerine yabanc\u0131 m\u00fcdahaleyi engellemek i\u00e7in \u00f6ncelikle \u00fclkeleri incelemenin, anlaman\u0131n ve tan\u0131man\u0131n, yeni tip s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fe kar\u015f\u0131 \u00f6nemli oldu\u011fu ifade ediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc yeni s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fin y\u00f6ntemlerinin incelikli ve \u00e7e\u015fitli oldu\u011funu, sadece ekonomik anlamda de\u011fil, siyasi, k\u00fclt\u00fcrel, dini, ideolojik alanda da etkili oldu\u011funu belirtiyor. Asya, Afrika, Karayipler ve Latin Amerika&#8217;da emperyalizmin sadece taktik de\u011fi\u015ftirdi\u011fini anlat\u0131yor. &#8216;Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k&#8217; verdi\u011fini s\u00f6yledi\u011fi \u00fclkelere &#8216;yard\u0131m&#8217; ad\u0131 alt\u0131nda faaliyetlerle, daha \u00f6nce \u00e7\u0131plak olarak ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fe yeni k\u0131l\u0131flarla devam ettiklerini ifade ediyor. Yeni s\u00f6m\u00fcrgeciler aras\u0131nda en g\u00f6zde olan\u0131n ABD oldu\u011funu ifade ederken, Latin Amerika&#8217;da egzersizlerle g\u00fcc\u00fcn\u00fc peki\u015ftirip daha sonra Avrupa&#8217;ya ge\u00e7erek oralar\u0131 bor\u00e7land\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015fimdi s\u0131ran\u0131n Afrika oldu\u011funu anlat\u0131yor. Gizlenen dokuna\u00e7lar\u0131 ile Wall Street ahtapotunun vantuzlar\u0131 sayesinde her yere ele att\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. &#8220;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">&#8220;1961 y\u0131l\u0131nda kurulu\u015fundan bu yana, Bar\u0131\u015f G\u00f6n\u00fcll\u00fcleri \u00fcyeleri if\u015fa edildi ve bir\u00e7ok Afrika, Orta Do\u011fu ve Asya \u00fclkesinde y\u0131k\u0131c\u0131 veya \u00f6nyarg\u0131l\u0131 olduklar\u0131 gerek\u00e7esiyle s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edildi. Endonezya, Tanzanya, Filipinler ve hatta T\u00fcrkiye ve \u0130ran gibi Bat\u0131 yanl\u0131s\u0131 \u00fclkeler bile faaliyetlerinden \u015fikayet\u00e7i. (s.269)&#8221; Bu Bar\u0131\u015f G\u00f6n\u00fcll\u00fcleri \u00fczerine de T\u00fcrk\u00e7e yay\u0131mlar\u0131nda incelenmesinde fayda var. \u00d6rne\u011fin yeni okumaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m &#8220;<a href=\"https:\/\/bit.ly\/3nslJoK\">Amerika Bar\u0131\u015f G\u00f6n\u00fcll\u00fcleri ve T\u00fcrkiye&#8217;deki Faaliyetleri -G\u00f6khan E\u015fel<\/a>&#8211; imzal\u0131 kitapta da \u00f6nemli bilgilerin yer alaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\"><br \/><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">Conclusion (\u00c7\u00f6z\u00fcm) k\u0131sm\u0131nda ise genel bir toparlama yaparak \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerini de ifade ediyor. Son k\u0131s\u0131m ise kaynak\u00e7a ve dizin.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">Yazar hakk\u0131nda:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: large;\">Francis Kwame Nkrumah, 1909 &#8211; 1972 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ya\u015fayan siyaset\u00e7i, siyaset teorisyeni, devrimci; Gana&#8217;n\u0131n ilk ba\u015fbakan\u0131 ve devlet ba\u015fkan\u0131d\u0131r. 1952&#8217;de ba\u015fbakan olur. 1957&#8217;de \u0130ngiltere&#8217;den ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazand\u0131ktan sonra da ba\u015fbakan olarak devam eder. 1960 y\u0131l\u0131nda Ganal\u0131lar\u0131n onaylad\u0131\u011f\u0131 ilk anayasa ile ba\u015fkan se\u00e7ilir. Y\u00f6netimi, milliyet\u00e7i oldu\u011fu kadar \u00f6ncelikle sosyalistti . Ulusal sanayi ve enerji projelerini finanse etti, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ulusal e\u011fitim sistemi geli\u015ftirdi ve pan-Afrikac\u0131 bir k\u00fclt\u00fcr\u00fc destekledi. Nkrumah , siyasi muhalefeti bast\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zg\u00fcr ve adil olmayan se\u00e7imler d\u00fczenledi\u011fi i\u00e7in Gana&#8217;da otoriter bir rejime liderlik etti . 1964&#8217;te bir anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi Gana&#8217;y\u0131 tek partili bir devlet haline getirdi ve Nkrumah hem ulusun hem de partisinin \u00f6m\u00fcr boyu ba\u015fkan\u0131 oldu. Nkrumah, 1966&#8217;da uluslararas\u0131 finans kurumlar\u0131n\u0131n g\u00f6zetimi alt\u0131nda \u00fclkenin bir\u00e7ok devlet kurulu\u015funu \u00f6zelle\u015ftirdi\u011fi Ulusal Kurtulu\u015f Konseyi taraf\u0131ndan g\u00f6revden al\u0131nd\u0131 .Nkrumah hayat\u0131n\u0131n geri kalan\u0131n\u0131 Gine&#8217;de ge\u00e7irdi.&nbsp; Gana bayra\u011f\u0131. K\u0131rm\u0131z\u0131, kan d\u00f6k\u00fclmesini sembolize eder; ye\u015fil g\u00fczellik, tar\u0131m ve bolluk anlam\u0131na gelir; sar\u0131 mineral zenginli\u011fini temsil eder; ve Kara Y\u0131ld\u0131z, Afrika \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc temsil ediyor. Nkrumah ayr\u0131ca ulus-devlete olanlardan daha derin bir ba\u011fl\u0131l\u0131k kayna\u011f\u0131 olan &#8221; kabilecili\u011fi &#8221; ortadan kald\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 . Bu nedenle, Africa Must Unite&#8217;de yazd\u0131\u011f\u0131 gibi : &#8220;Bir t\u00fcr sava\u015f\u0131n i\u00e7indeydik, yoksullu\u011fa ve hastal\u0131\u011fa, cehalete, kabilecili\u011fe ve b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fl\u00fc\u011fe kar\u015f\u0131 bir sava\u015f. yeniden yap\u0131lanma ve geli\u015ftirme. \u00c7ok say\u0131da kitap yazm\u0131\u015ft\u0131r. (Kaynak: Wikipedia)&nbsp;<\/span><\/p>\n<div><\/div>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: large;\"><span style=\"background-color: #f7fff3; font-family: -apple-system, BlinkMacSystemFont, &quot;Segoe UI&quot;, Roboto, &quot;Helvetica Neue&quot;, Arial, sans-serif, &quot;Apple Color Emoji&quot;, &quot;Segoe UI Emoji&quot;, &quot;Segoe UI Symbol&quot;; font-weight: 700; white-space: pre-wrap;\"><br \/><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;Emperyalizmin Son A\u015famas\u0131 &#8211; Yeni S\u00f6m\u00fcrgecilik T\u00fcrk\u00e7eye 1966 y\u0131l\u0131nda \u00e7evrilen kitapta, s\u0131ca\u011f\u0131 s\u0131ca\u011f\u0131na Afrika k\u0131tas\u0131nda ya\u015fanan &#8216;balkanla\u015ft\u0131rma&#8217; (b\u00f6l -y\u00f6net) faaliyetlerinden mali tutsakl\u0131\u011fa kadar \u00e7e\u015fitli bilgiler yer al\u0131yor.&nbsp; \u00d6zellikle b\u00fcy\u00fck etkiye sahip Fransa&#8217;n\u0131n s\u00f6m\u00fcrgelerinde meydana gelen uyan\u0131\u015flara tepkisi, cezaland\u0131rma ama\u00e7l\u0131 siyasi, askeri ve ekonomik bask\u0131larla, yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 \u00fczerinde de duruluyor. Sadece Fransa da de\u011fil. Bel\u00e7ika, Hollanda, \u0130ngiltere&hellip;&nbsp;<a href=\"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/2023\/03\/29\/emperyalizmin-son-asamasi-yeni-somurgecilik\/\" class=\"\" rel=\"bookmark\">Daha fazlas\u0131n\u0131 oku &raquo;<span class=\"screen-reader-text\">Emperyalizmin Son A\u015famas\u0131 &#8211; Yeni S\u00f6m\u00fcrgecilik<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","_ti_tpc_template_sync":false,"_ti_tpc_template_id":"","footnotes":""},"categories":[259,260,258,257,255,256],"tags":[407,405,408,409,404,406],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=59"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":181,"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59\/revisions\/181"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=59"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=59"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kesikkalem.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=59"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}